شناخت قبر های اسلامی در گنج و دفینه یابی
البته نبش قبر و نیز گنج یابی در قبور ممنوع است و خلاف شرعی بوده و فقط با مجوز باید باشد.
سنگ تابوت، تابوت سنگ،آیین تدفین،قبر گبری ،قبر اسلامی،دفن مردگان در اسلام،
یکی از مهمترین مسایل در گنج یابی و زمان حفاری گنج شناخت لایه های مختلف خاک می باشد که در متن ذیل به صورت مختصر توضیح داده ایم .
لایه اول کوزه شکسته : در اکثر مکانها از اولین آثاری که برای شروع کار از آن استفاده می شد کوزه شکسته بود این لایه نشان دهنده درست بودن راه و شروع کار ماست از کوزه هم به عنوان علامت هم به عنوان استحکام خاک استفاده میشد و باعث میشد که خاک را به هم گره بزند و کار کردن و حفاری در آن قسمت سخت بشود این لایه تا ۲ متر اول خودش را نشان میدهد البته در ۵۰ سانت دوم مخلوط سنگ هم با آن است که کاملا استحکام را بالا میبرد .
خاک رس: این لایه معمولا مکانهای رطوبتی استفاده میشود که معمولا بعد از این لایه ماسه بادی هم با آن مخلوط است خاک پخته این لایه همان خاک رس است که برای این که در بعد ها از رطوبت زمین جلوگیری شود خاک رس را در آن محل پخش می کردند و روی آن چوب می ریختند و چوب ها را آتش می زدند و خاک رس که زیر این چوب ها می سوخت تبدیل به خاک پخته می شد و از رطوبت خاک جلوگیری می کرد که در عکس بالا مشاهده می کنید .
سنگ چین : این لایه برای استحکام و جلوگیری از ریزش خاک سطح بالایی به زیر کار بود که اصل بنا روی آن سوار بود و اگر متراژ بار زیاد باشد به صورت هر ۳ متر یک یا دو ردیف سنگ چین وجود دارد . لایه شناسی خاک آجر معمولا بعد از سنگ چین آجر چین شروع می شود . البته در بعضی مکان ها بعد از سنگ چین آثار خود را به شکل کوزه خالی یا آهک مشخص می کند .
زغال : این لایه بعد از آجر یا زیر کوزه ها قرار میگرفت تا رطوبت را به صورت کامل به خود جذب کند و معمولا کلفتی این لایه از ۷ تا ۱۰ سانت است ولی این نکته نباید فراموش بشود اگر این لایه به صورت پخشی وعمودی باشد نشان دفینه نیست و احتمال داره کوره زغال پزی و …. باشد ولی اگر به صورت افقی و به کلفتی اندازه مورد نظر باشد میشه روی آن حساب کرد . خیلی از دوستان این لایه را با لایه ریشه درختان اشتباه میگیرند دوستان ریشه درختان هم بعد از مدتی به شکل سیاه و شبیه به زغال میشود ولی با این تفاوت که زغال درشت و لایه ای کلفت را تشکیل میدهد و خشک است ولی ریشه به صورت پراکنده و نم دار است پس خیلی دقت کنید دوستان زیادی به این مشکل خوردن و به اشتباه زمین را به مقدار زیادی حفر کردن به این امید که زغال دیدن ولی به هیچ چیز دست نیافتند و دست از پا دراز تر راهی خانه شدند .
آهک : این لایه از رسوب تشکیل شده و معمولا آهک به صورت سفیده سفید نیست و مایل به رنگ نخودی است که در زیر زغال استفاده می شد و از نشست بنا تا حدی جلوگیری میکرد و هم کاربرد این را داشت که تا حدی مثل ساروج از لایه زیری محافظت کنه و درسته که شکوندنش مثل ساروج سخت نبود ولی به هر حال یک مانع به حساب می آمد.لایه شناسی خاک.لایه های خاک.ماسه بادی.حفاری.گنج یابی.ساروج.آهک
ساروج : این لایه یکی از مهم ترین لایه ها به شمار میامد و معمولا در پایان کار از آن استفاده میشد و برای مهروموم کردن در دالان یا ساخت اتاقک های ساروجی در ابعاد های مختلف بکار میرفت و یا دفینه را دردرون اتاقک میگذاشتند و با ساروج پلمپ میکردند یا جلوی در ورودی را با آن پلمپ میکردند البته در بعضی مکانها بعد از آهک باز یک لایه کلفت که شاید به کلفتی ۴۰ سانت هم میرسید از خاک استفاده میکردند و بعد ساروج میکردند که این روش در ایران زیاد یافت میشه .
تعداد 20 گور در این منطقه کشف شده که معماری خاصی دارند. گورها دیوارهای سنگی و سقف مسطح سنگی دارند و در عمق یک و نیم متری از زمین قرار گرفته اند. گورها بسیار بزرگ و با ابعاد حدودی چهار در یک متر ساخته شده اند. آثار به دست آمده از این منطقه نشاندهنده ارتباط فرهنگی ساکنان باستانی آن با مناطق شمالی مانند بمپور هستند.
بردبال، چنارباشی، کارگاه حفاری
عمق این قبرها نسبت به کف زمین چندان زیاد نیست و بین 40سانتیمتر تا یک مترو ده سانتیمتر قرار دارد ولی بیشتر آنها در عمق های 70یا80 سانتیمتر کنده شده است. فاصله قبرها نسبت بیکدیگر زیاد نیستو اینطور بنظر میرسد که کوشش شده است که تقریبا در یک خط قرار گیرند و بیشتر آنها (در حدود 30قبر) در جهت شمال غربی و جنوب شرقی واقع اند 170قبر در جهت تقریبی غرب و شرق یا شمال غربی و جنوب شرقی کنده شده اند. یازده قبر شمالی جنوبی هستند . بقیه قبرها مدوراند. در طرف شمال شرق ناحیه مورد مطالعه ما، آثار پی ریزی دیواری بنظر میرسد که ممکن است گورستان را محصور میکرده است. در پشت دیوار با وجود تفحصات ما اثر گوری بدست نیامد.دیوار دیگری در طرف جنوب شرقی، این گورستان را محدود میکرده است که 95 متر طول داشته است. در طرف شمال غرب گورستان به گودالی محدود میشده است . در طرف شمال غرب جاده ایلام به «چنارباشی» قرار دارد که شش مترونیم عرض آن است. در طرف دیگر جاده نیز آثار گوری پیدا نشد. بنابراین میتوانیم اینطور نتیجه بگیریم که ما تمام گورستان «بردبال» را بصورت کامل از زیر خاک بیرون آورده ایم. انواع مختلف گورها بقرار زیر است:
الف) بیشتر گورها زنبیلی شکل اند و در اطراف آنها دیوارهایی مرکب از تخته سنگ ها تشکیل شده است که بر روی هم قرار داده اند. روی بعضی از قبرها تخته سنگ بزرگی قرار داده اند ولی بعضی دیگر فاقد درپوش میباشند.
ب)در پاره ای از گورها تخته سنگها را تراشیده اند تا بتوانند بطور صحیحی روی هم قرار گیرند . از این نوع قبرها در «تاتولبان» و « شینان» نیز دیده شد که در یکی از آنها در سال 1967 یک مجسمه کوچک برنزی شبیه به گیلگامش نیز بدست آمد.
ج)در پاره ای از گورهای کم حجم، مثلا گور کودکان، در هریک از چهار طرف یک تخته سنگ بزرگ بصورت عمودی قرار داده شده است.
د)در بعضی موارد مرده را روی خاک داخل گودال قرار داده اند و فقط حدود قبر را با تخته سنگ هایی مشخص نموده اند. این نوع قبرها سنگ روپوش قبر نیز ندارد.
ه) در موارد دیگری مرده در داخل گودال قرار داده شده و روی گودال با سنگ قبری پوشیده شده است.
گورها معمولا مستطیل اند ولی گوشه هایشان بصورت نیم دایره درآمده و زاویه تیز ندارند. پاره ای از گورها تخم مرغی شکل اند، بعضی دیگر گرداند.
بیشتر گورهای «بردبال» از سه طرف با تخته سنگ ها پوشیده شده اند و از یک طرف سنگ بزرگی قرار داده شده که شباهت به مدخلی پیدا میکند. کف بعضی از قبرها با شفته آهک ساخته شده است.
موضوع جالب توجه این است که گاهی تخته سنگ بزرگی که بصورت مدخل در یک طرف گور وجود داشته برداشته شده و مرده دیگری در قبر قرار داده شده و سپس در محل تخته سنگ بزرگ سنگ های کوچکتر بصورت دیواره قبر قرار داده شده است، زیرا در مکان هایی که تخته سنگ مدخل وجود ندارد استخوان های چند مرده دیده میشود و این نشانه این است که در زمان های مختلف قبرها را باز میکرده اند و مردگان دیگری را در آن قرار میدادند.
اخیرا اعضای انجمن دوستداران میراث فرهنگی فارس شعبه فیروزآباد موفق به کشف محوطه یک گورستان تاریخی در این شهرسان شده اند.
مدیر انجمن انجمن دوستداران میراث فرهنگی فارس در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: این گورستان در شمال شهر فیروزآباد و در دهانه تنگ پشمه ای قرار گرفته است.
مسعود منیعاتی اضافه کرد: معماران گورستان با تبدیل تکه زمینی با شیب تقریبی حدود 10درجه دراراضی پایکوهی به حالتی سکو مانند،مشرف به دشت پایین دست و درست رو در روی شهر باستانی گور،قبرستانی ایجاد و با حصار کردن آن با سنگهای تقریبا تراش خورده در ابعاد مختلف آن را به شکل مربعی با ابعاد منظم 8/33متر در آورده اند.
وی ادامه داد: به دلیل برداشت سنگ جهت ساخت و ساز در شهر جدید فیروزآباد از حجم سنگهای آن به شدت کاسته شده است گرچه حریم آن همچنان پابرجا و قابل رویت است.
مدیر انجمن انجمن دوستداران میراث فرهنگی فارس گفت: این گورستان به سبب داشتن اشراف به شهر گورخصوصا به جهت ارتفاعی حساب شده می تواند نمادی از تشخص افراد مدفون در آن باشد بنابر این می تواند مربوط به طبقه ای خاص از جامعه مدنی ساسانی باشد.
یک فیلم کوتاه دیگر نیز برای استفاده گذاشته ام که امیدوارم به شما برای گمانه زنی درست تر کمک کند.همیشه توجه داشته باشید وقتی در محلی قرار میگیرید که فکر میکنید احتمال دخمه ای (گور حفره سنگی ) وجود دارد باید به جنس صخره ها و موقعیت قرارگیری و شکل هندسی صخره ها و علایم و جهت های جغرافیایی توجه خاصی نمایید ...
دوستان باز یک قبر باز شده (چهار چینه سنگی ) که مربوط به کشور همسایه اما چون در ایران عزیز ما این گونه قبور با این نوع ساختار زیاد است برای آگاهی دوستان قرار دادم.برای یافتن این نوع قبور توجه به شیبها و پستی و بلندی زمین الزامی است
یک نمونه دیگر از کارهای باز شده که این نوع قبور با این نوع ساختار در ایران ما هم بسیار یافت می شود.ویدیوی خوبیست که پیشنهاد میکنم حتما تماشا کنید .در این ویدیو کار باز کردن یک قبر را به خوبی نشان می دهد.به یاد داشته باشید تماشای این نوع ویدیو ها در تشخیص و گمانه زنی درست بسیار موثر است...
قبرستان گنج و دفینه خلخال
قبرستان گنج و دفینه و بار و زیرخاکی. گنج بزرگ . کتاب گنج . کتاب دفینه . زیرخاکی و عتیقه
دوستان باز هم یک سری کارهای باز شده که چون بی شباهت به کارهای باز شده در ایران ما نیست قرار دادم تا شما عزیزان قدرت گمانه زنی بهتری پیدا کنید.این نوع قبور اتاقکی کوچک در جنگل که دراقلیم معتدل و مرطوب ایران ما نیز مشاهده گردیده است.هنگام مشاهده این فیلم حتما به موقعیت قرارگیری قبور و پوشش گیاهی اطراف و پستی و بلندی های اطراف توجه خاصی نمایید و چندین بار این فیلم مشاهده و نکته برداری کنید ...امیدوارم بتوانم سهم کوچکی در اصولی کردن و ارتقای دانش هموطنانم داشته باشم ...
